Column | Stiekem stemmen

Wp 20170221 15 34 28 proHet is 2 weken vòòr de Tweede Kamerverkiezingen en ik vind er geen moer aan. Waarom niet? Als ik door de wijk fiets zie ik geen enkel raambiljet van een politieke partij. Niet het vertrouwde rood, groen of blauw met een vet cijfer van de plaats op de kieslijst ernaast, de kop van een lijsttrekker of een prikkelende oneliner. Ik vind het nogal bloot en smakeloos. De tijd dat we vol overtuiging met een behangkwast onze politieke voorkeur lieten blijken op verkiezingsborden en electriciteitkastjes is voorbij. Net als die raamposters. Politiek is écht achter de voordeur verdwenen.

Waarom is politiek zo naar de ultra privésfeer verdrongen? Omdat we in onze wijk zo eenduidig langs de traditionele lijntjes stemmen (VVD, GroenLinks, PvdA)? Omdat je een zwevende kiezer bent en daar geen raambiljet voor is? Omdat we ons toch een beetje schamen voor onze voorkeur? Uit angst voor polarisatie? Wie vreest voor oververhit rakende vriendschappen of digitale scheldkanonnades mijdt de openbaarheid van zijn of haar politieke overtuiging. Zo houd je het gezellig.

Niet dat de politiek weg is uit de openbaarheid, integendeel. Het heeft andere vormen aangenomen dan raambiljetten en debatten in wijkcentra. De arena heeft zich verplaatst naar het beeldscherm. Lekker thuis op TV, facebook en de-wereld-in-140-tekens. Dat vermarkt de politieke boodschappen beter dan via persoonlijke ontmoeting, zeggen de spindoctors. Iedereen weet het: in dat theater wordt heel veel geregisseerd en gescript om het welgevallen van de kiezer te winnen. Beschouw het dan ook zo: als beeldschermvermaak, een spelvorm. Dat relativeert. Maar het helpt me nog niet om een keus te maken op 15 maart.

Bij de entree van onze wijk, aan de Amsterdamseweg staat een keurig bord met alle partijen er op. Zonder behanglijm of over elkaar heen plakkende partijen. Een cadeautje van de gemeente Arnhem, om ons overzicht te bieden. Keurig netjes staan de mannetjes, vrouwtjes en beloftes op een rijtje. Over die beloftes in oneliners gesproken, hier komen ze. “Voor het leven. Hou vast aan je idealen. Stem voor verandering. Laat mensen hun werk doen. Pak de macht. De basis op orde. Nederland uit de crisis halen. Samen vooruit. Vrijheid om te ondernemen. Pak je stem terug. Stem op jezelf. Samen zijn wij de verandering. Vrede en recht. Denk. Sociaal hart en gezond verstand” – allemaal mee eens. Zelfs op “Kies voor Jezus” kan ik niet tegen zijn (ja, ik ben christen). Alleen het “Nederland weer van ons” raakt inmiddels een beetje beladen. Wat moet ik nu stemmen?

Een paar weken geleden hadden we met 8 buurtgenoten een avond over politiek: wat ga jij stemmen en waarom? Niet om elkaar te overtuigen, maar om naar elkaar te luisteren: wat zit er achter jouw stem aan drijfveren? Wat zegt die stem over jou? Heel leerzaam, zelfs gezellig. Je leert mensen kennen. Ik begrijp nu heel goed waarom een van die buurtgenoten stemde op … de Piratenpartij! Niks geen stiekems aan.

Jan-Martin Berghuis.