Column: Bekeken in de supermarkt

Wp 20161008 12 45 24 pro1Wat zie ik nou?” Het schoot in een flits door mij heen. Wachtend in de rij voor de kassa bij Albert Heijn zag ik plots bij de andere kassa de benen van een andere klant op het beeldscherm verschijnen. Eventjes maar. Ik keek nog eens goed. Toen was het voorbij en stonden de prijzen van pindakaas, brocolli en het onsje ham weer in beeld.

Nietsvermoedend had de man daar net zijn boodschapjes op de lopende band gezet. Keurig wachtend op zijn beurt staat hij daar. Ik zie zijn gezicht. Niks aan de hand. Hij heeft ook niks door. Waarom zou hij? Hij lijkt mij een keurige betaler. Er is niets om te verbergen of geheimzinnig om te doen. Bij hem geen uit de hand lopende of juist strak in bedwang gehouden zenuwen zichtbaar – douanepersoneel pikt aan de hand van gezichten en gedrag verdachte klantjes er zo uit. Niets van dat al.

Wat deze klant niet weet is dat de kassière in een fractie van een seconde naar zijn benen staart. Sorry, ook dat is natuurlijk weer interpretatie. Zou het zijn dat ze speurt naar smokkelwaar? Is dit de manier van Albert Heijn om diefstal te voorkomen? Wat zou er door de kassière heen gaan als ze al die benen en hun omgeving moet bestuderen? Waarschijnlijk heeft ze daar geen tijd voor. Het is louter een check op de portemonnee van meneer/mevrouw AH: je betaalt voor alles dat je uit de winkel langs de kassa meeneemt.

Ik vroeg me af: wat is nu vriendelijker? Zo’n stiekeme camera die onder de gordel filmt? Of zo’n spiegel die boven je hangt, waardoor de kassière van de Jumbo – ook – mijn kale hoofd kan zien? Of de piep bij de checkpointpaaltjes van de Lidl? Van die laatste krijg je het Spaans benauwd als ze weer eens onterecht reageren op iets anders in je portemonnee of jaszak. Je zweet peentjes en gaat zitten verantwoorden dat je écht niks gestolen hebt of vergeten te betalen. Bijna voetstoots wordt dat aangenomen en laat de kassière het alarm voor wat het is. Niet nadat ze aan je gezicht heeft beoordeeld: “Goed volk?”.

Het is maar net hoe je bekeken wilt worden…

P.S. Ik ben niet zo’n privacy-waakhond. Maar als ik afgelopen zomer geweten had dat ze bij AH ook naar mijn benen konden kijken, had ik wellicht beter op de keus van mijn sokken gelet.